Urządzenia taśmowe
ITpedia
Systemy rejestracji na taśmach magnetycznych wciąż są najbardziej pojemnym nośnikiem, a plany ich rozwoju wskazują, że jeszcze długo będą królowały w systemach backupu. Ich sprzymierzeńcem jest wykładniczo rosnąca ilość przetwarzanych danych. Dziś najbardziej pojemne napędy taśmowe gromadzą setki gigabajtów danych na jednym nośniku. Transfer danych sięga dziesiątek gigabajtów na godzinę. Wartości te na dodatek systematycznie rosną.
Spis treści |
Pojemności i transfery
Pojemność napędu taśmowego przeważnie jest podawana jako podwojona wartość fizycznej pojemności zastosowanego nośnika (tylko Sony dla swojej techniki AIT zakłada współczynnik kompresji 1:2,6). Producenci napędów taśmowych zakładają, że na skutek kompresji backupowanych danych ich objętość się zmniejszy. Oczywiście, zależy to wyłącznie od charakteru danych, dla niektórych więc współczynnik kompresji może być kilkakrotnie większy (dzieje się tak na przykład przy kompresji baz danych), a inne mogą w ogóle nie dać się skompresować. Czynnik ten należy wziąć pod uwagę przy wybieraniu napędu taśmowego, ale także większych rozwiązań (zmieniaczy i bibliotek). Szybkość transmisji danych z reguły jest także podawana z uwzględnieniem współczynnika kompresji. W celu porównania realnych możliwości poszczególnych napędów najbezpieczniej jest brać pod uwagę jedynie ich parametry nieuwzględniające kompresji. Decydując się na konkretną technikę zapisu danych na taśmie, należy wziąć pod uwagę także okno backupowe - backup dużego twardego dysku na starszym napędzie taśmowym może trwać nawet kilkanaście godzin.
Siła automatyki
Zmieniacze i biblioteki taśmowe oferują dużo większe bezpieczeństwo i pewność wykonania backupu czy archiwizacji niż najlepiej opłacany i najbardziej wykwalifikowany pracownik. Ryzyko popełnienia tzw. Błędu ludzkiego jest tu eliminowane całkowicie. Coraz popularniejsze stają się zmieniacze, gdyż rośnie pojemność dysków umieszczanych w macierzach RAID, a właśnie autoloadery są najlepszym i najtańszym urządzeniem do automatycznego zabezpieczania znajdujących się tam danych. Dostępne na rynku urządzenia mają jeden napęd (to ich główna cecha) i od 4 do 11 slotów na kasetki. Najpopularniejsze są modele, w których można zainstalować od 7 do 10 kaset. Wystarczy to do wdrożenia backupu zgodnego z algorytmem „Ojciec/Syn” (6 kaset) i dodatkowej kasety czyszczącej. Istnieje też możliwość grupowania nośników dla poszczególnych zadań backupowych. Gdy backup nie mieści się na jednej kasecie, może być automatycznie kontynuowany na innej. Dostęp do nośników może zostać zablokowany dzięki mechanicznej blokadzie drzwi (pokrywy zmieniacza), uaktywnianej przez wpisanie kodu dostępu. Magazynki z nośnikami można też wyjmować i schować np. do sejfu. Zmieniacze są dostępne w dwóch wersjach - wolno stojącej i do montażu w szafie rack.
Zaawansowanymi wersjami zmieniaczy są biblioteki. Różnią się od zmieniaczy przede wszystkim tym, że można je rozbudowywać, głównie o kolejne napędy. Mieszczą też o wiele więcej taśm - najczęściej kilkadziesiąt, ale czasem też kilkaset. W bibliotekach coraz częściej można też stosować najbardziej pojemne nośniki (SuperDLT i LTO), co w efekcie daje pojemności rzędu kilkudziesięciu terabajtów.
Techniki zapisu taśmowego
Przez ponad 50 lat obecności taśm w systemach informatycznych świat ujrzał kilkaset technik zapisu danych na taśmach. Dziś jest ich obecnych ok. dziesięciu, chociaż najczęściej stosowanych jest pięć:
Poszczególne techniki różnią się głównie pojemnościami, osiąganymi transferami czy trwałością. Trwałość zapisanych na taśmach danych jest tematem dyskusyjnym. Producenci często nie podają rzeczywistych danych na ten temat. Przykładem może być często podawana bardzo duża liczba przewinięć nośnika, podczas gdy na jedno „użycie” potrzeba kilkadziesiąt przewinięć taśmy. Rzeczywista trwałość może więc być kilkakrotnie niższa od podawanej. Ważnym parametrem jest dopuszczalny okres składowania taśm z danymi. Wiele instytucji określa (bądź zmuszają ich do tego przepisy), że zarchiwizowane dane mają być przechowywane przez 10 lat lub dłużej. Podobne wartości podają producenci taśm. Trzeba jednak zastrzec, że dane te zakładają idealne warunki przechowywania, w niskiej temperaturze i wilgotności powietrza, czyli w warunkach, które można uzyskać w praktyce jedynie w specjalnie klimatyzowanych pomieszczeniach. Ponadto wszystkie szacunki dotyczące żywotności taśm bazują na testach laboratoryjnych, polegających na sztucznym starzeniu taśm. Nikt jeszcze nie przeprowadził takiego testu w warunkach rzeczywistych - omawiane technologie po prostu nie istnieją aż tak długo.
Przy wyborze techniki zapisu nie należy się kierować jedynie kosztem zakupu napędów. W przeciwnym razie grozi przykra niespodzianka. Jak wynika z analiz finansowych, wybór niewłaściwej technologii może wiązać się z koniecznością ogromnych wydatków na zakup nośników. Różnice w kosztach eksploatacji mogą wynieść nawet kilkanaście tysięcy złotych. Właściwy wybór technologii taśmowej to nie tylko niższe koszty zakupu i eksploatacji, ale również ewentualnie niższe koszty zarządzania. Decydujące czynniki to między innymi pojemność i żywotność zastosowanych mediów. Media o dużej pojemności i żywotności z reguły szybko kompensują wyższe koszty zakupu odpowiednich napędów. Dodatkowa premia to z reguły wysoka wydajność. Trzeba tylko odpowiedzieć sobie na pytanie, czy ilość danych wystarczy do pełnego wykorzystania tej wydajności.
